KWEEK VAN DE KRUISBEK - Nick Michielsen

 

Mijn kweek met de kruisbek (Loxia Curvirostra)

Door Nick Michielsen
De Koperwiek – Wildert
Contact : promille22@hotmail.com

Ik moet aan jullie de kruisbek niet meer voorstellen denk ik, deze vogel is al jaren een gevestigde waarde in de hele wildzang collectie. Met zijn gekruiste bek een aparte vogel in deze groep.

Mijn eerste ervaringen met de kruisbek begint eigenlijk al enkele jaren terug, toen ik men eerste koppel kocht van iemand die deze ergens gevangen had. Ik weet het je mag geen wilde vogels houden maar de pracht van deze vogels en de goedkope prijs van dit koppel verleidde mij tot de aankoop er van. Maar van deze vogels heb ik nooit geen jongen gekweekt en ik heb ze dan na een jaar maar de vrijheid terug gegeven. Bij deze weer een les geleerd koop nooit geen gevangen vogels want je kweekt er toch niet mee!!

Toch enkele jaren later begon het weer te kriebelen om kruisbekken te gaan houden. Maar deze keer zou ik niet in het wilde weg een koppel kopen, ik zou eerst wat voorbereidingen treffen en op zoek gaan naar een ervaren kweker die deze vogels door en door kent. Eerst begon ik met enkele veranderingen aan de volière waarin ik mijn kruisbekken wilde onderbrengen. Zoals jullie weten is de kruisbek een fanatieke knager, dat heb ik met men vorige koppel mogen ondervinden. Mijn kweekboxen zijn allemaal van hout. De stijlen zijn vervaardigd uit tropisch hardhout met daartussen multiplexplaten. Voor de afwerking zijn hier en daar grenen latjes aangebracht. Om het hout te beschermen heb ik op alle stijlen alluminium en PVC hoekprofielen bevestigd. Aan de multiplexplaten komen de kruisbekken niet aan.
De bovenkanten van de volières zijn ook allemaal afgemaakt met schaduwgaas en daar knagen de kruisbekken ook heel graag aan, ze pluizen het gewoon helemaal uit tot er niks meer van overschiet. Om dit te voorkomen heb ik tien centimeter onder de schaduwgaas nog een volièregaas aangebracht.
Langs de kanten van de volière heb ik houten balken voorzien met allemaal gaten er in. In deze gaten kan ik dan sparrentakken en dennentakken steken. Dit doe ik om de vogels wat meer op hun gemak te stellen en ook om het knagen tegen te gaan.

Nadat de volière was aangepast werd de zoektocht naar een koppel kruisbekken gestart. Via internet vond ik een betrouwbare kweker in Limburg. Na enkel mails en getelefoneer werd besloten om van deze kweker een ek 2006 onverwant koppel aan te schaffen. Zo gezegd, zo gedaan en op een zaterdag werden de vogels op gehaald. De kweker verzekerde mij dat het vroege jongen waren, zodat de kweek met dit koppel vroeg kon worden gestart. Hij vertelde mij dat zijn kruisbekkenkweek begon in januari. Sommige kwekers beginnen zelfs in december.

Thuis aangekomen met de vogels werden ze in hun kweekbox geplaatst (dit was rond september 2006). De volière is trouwens 1,50m X 1,50m en 2m hoog.
Nu was het zoeken naar een goede zaadmengeling voor deze vogels. Een gewone wildzangmengeling is voor deze vogels niet goed genoeg. Dus na enige lectuur te hebben doorzocht werd beslist om volgende mengeling te gebruiken voor de vogels :

-5 kg kanariemengeling
-1/4 kg hennepzaad
-1/4 kg cardy
-1/4 kg zonnebloempitten
-1/4 kg boekweit
Hierbij word nog een goed handvol dennenzaad bij gedaan.

Het zaad werd aanvaard en de vogels pasten zich perfect aan aan hun nieuwe leefomgeving.

Begin januari werden de voorbereidingen getroffen voor de kweek. De volière werd rondom bekleed met sparren –en dennentakken. Hier en daar werden nestjes aangebracht en er werd nestmateriaal beschikbaar gesteld.
Om de vogels in broedstemming te krijgen werden dagelijks dennenappels en andere proppen gegeven. Ik geef ze werkelijk alle soorten dennenappels die ik kan bemachtigen. Ik ga deze zelf plukken in het bos. Het is verstandig om alleen geplukte dennenappels te geven want die je op de grond vind kunnen ziektes bevatten. De grote dennenappels knip ik door met een snoeischaar zodat de vogels beter bij de zaden kunnen.
Ook kregen de vogels nu dagelijks één soeplepel dennenzaad. Van een bevriende kweker kreeg ik de goede tip om ook pijnboompitten te geven, hij vertelde mij dat de kruisbekken er verzot op zijn. Met een goed tip in mijn achterzak vetrok ik naar de plaatselijke supermarkt om mij een portie pijnboompitten aan te schaffen. Dat het een goede tip was werd me thuis bevestigd door mijn koppel kruisbekken. Ik gaf ze enkele pijnboompitten en 10 seconden later waren deze al lekker opgepeuzeld. Vanaf toen kregen de kruisbekken bij hun dennenzaad nog enkele pijnboompitten. De reden waarom ik er maar enkele geef is omdat ze duur zijn en het zijn ook vette zaden.
Later heb ik ondekt dat je in de supermarkt ook dennenpitten kan kopen, en deze eten de kruisbekken ook graag. Als je vogels tam zij komen ze zelfs de pijnboompitten uit je handen halen. Ze eten ze nog liever dan zonnebloempitten.

Januari ging voorbij en er werd nog geen nest gemaakt. Half februari ook nog altijd geen nest. Ik merkte al wel op dat er met nestmateriaal gesleurd werd, maar de nestjes waren nog altijd leeg. Enkele dagen later merkte ik dat alleen de man nog zichtbaar was, de pop liet zich niet meer zien. Dit vond ik verdacht en de volière werd eens grondig onderzocht. Na enkel minuten zoeken vond ik de pop onder enkele sparrentakken in een prachtig zelfgemaakt nestje. Ze was ondertussen al aan het broeden op 4 eieren. Wat was mijn vreugde groot en mijn vreugde werd twaalf dagen nog groter toen er 3 jonge kruisbekken in het nestje zaten. Vanaf toen werd de portie dennenzaden en pijnboompitten verdubbeld. Ze kregen ook nog eivoer, pinky’s en buffalo wormpjes. Na enkele dagen merkte ik dat ze aan het levend voer niet aankwamen dus dat heb ik niet gegeven. De jongen werden uitsluitend met zaad gevoederd. Omdat de jongen zo snel groeiden heb ik ze na 5 dagen geringd. De man en de pop voerde de jongen uitstekend. Ongeveer 14 dagen uitkomst vlogen de jongen uit, en na enkele dagen had de pop een nieuw nestje gemaakt en had terug eieren gelegd. De jongen kropen nog elke avond bij hun moeder in de nest. 14 dagen later zagen vier jonge kruisbekken het daglicht.
Maar hier maakte ik mijn eerste fout als beginnend kruisbekkweker. De jongen kruisbekken bedelen heel lang om voedsel bij hun ouders, waardoor het lijkt dat deze nog niet zelfstandig zijn. Doordat de jongen nog altijd bij hun moeder in de nest kropen hebben ze de andere jongen allemaal één voor één uit de nest gegooid. Dus met een ervaring rijker en vier jonge kruisbekken armer heb ik hier weer een les geleerd. De jongen zijn na 14 dagen zelfstandig maar blijven bedelen om voedsel zolang ze bij de ouders zitten.
De jongen van het eerste legsel werden apart gezet en de pop begon opnieuw een vrijstaand nest te bouwen in de sparrentakken. Er werden opnieuw 4 eieren gelegd maar later bleken deze allen onbevrucht. De man had zen beste kruit verschoten.

Bij deze laatste poging bleef het en de kruisbekkweek van 2007 eindigde hierbij. De jongen zijn allemaal uitgegroeid tot drie prachtige poppen. Jammer genoeg stierf de kweekpop tijdens de rui. Ik heb de man maar van de hand gedaan en wil de kweek in 2008 starten met een eigen kweek pop en een aangekochte man. Ik hoop dat ik in 2008 weer enkele prachtige kruisbekken kan kweken.

Ik raad deze vogel aan iedereen aan, zelfs aan de beginnende vogelkweker. Het is helemaal geen moeilijke vogel om te houden en met een klein beetje geduld ook een makkelijke vogel om te kweken. Ik wens iedereen in 2008 een succesvol kweekseizoen!